SPOT (Satellite Pour l'Observation de la Terre)

Het aardobservatieprogramma SPOT (Satellieten voor aardobservatie) werd in 1987 opgezet door Frankrijk, in samenwerking met België en Zweden.

De constellatie SPOT-satellieten levert al sinds 1986 optische beelden van hoge resolutie en met een breed beeldveld. Ze biedt een opnamecapaciteit aan die het mogelijk maakt elke dag van om het even welke plek op aarde een opname te maken.

Elke SPOT-satelliet is uitgerust met twee identieke optische instrumenten die onafhankelijk van elkaar of net simultaan in panchromatische of multispectrale modus kunnen werken. De oriëntatie van de spiegel kan vanuit de uplinkstations op aarde worden doorgegeven, waardoor zones tot maar liefst 30° afwijkend van de verticaal kunnen worden opgenomen. Het HRS-instrument op SPOT 5 maakte bovendien de opname mogelijk van simultane stereokoppels. SPOT 4 en 5 hadden daarnaast ook een globaal observatie-instrument aan boord, genaamd VEGETATION.

Sinds SPOT 2 in 2009 uit zijn baan geraakte, na 20 jaar trouwe dienst, zorgden SPOT 4 en 5 voor de continuïteit van de beeldaanlevering. Sinds kort werden ze vervangen door PLEIADES 1A en 1B, gelanceerd respectievelijk in december 2011 en december 2012 , en door SPOT 6 en SPOT 7, die respectievelijk sinds september 2012 en mei 2014 in de ruimte hangen.

Deze twee koppels vormen een constellatie van 4 satellieten, die zich op dezelfde heliosynchrone baan bevinden met een interval van 90°. Samen moeten ze de aanlevering van hoge- en zeerhogeresolutie beelden garanderen tot 2024.

De continuïteit van het VEGETATION-programma wordt op zijn beurt verzekerd door de kleine Belgische satelliet Proba-V, die gelanceerd werd op 7 mei 2013 en de Sentinel-3-satelliet die kadert binnen het GMES-initiatief (lancering voorzien voor 2016).


SPOT 1 tot 3
De eerste 3 satellieten waren identiek en hun lading had twee identieke optische instrumenten HRV (hoge resolutie in zichtbaar licht), gegevensopnameapparatuur en een beeldtransmissiesysteem naar de ontvangststations op de grond.

satellieten : SPOT 1 (22/02/1986 - 01/11/2003)
  SPOT 2 (22/01/1990 - 30/06/2009)
  SPOT 3 (25/09/1993 - 14/11/1996)

HRV Sensoren

Modus
Band
Spectrale band
Resolutie
XS-multispectraal XS1 0,50 - 0,59 µm (groen) 20m x 20m
  XS2 0,61 - 0,68 µm (rood) 20m x 20m
  XS3 0,78 - 0,89 µm (nabij-IR) 20m x 20m
P-panchromatisch PAN 0,51 - 0,73 µm 10m x 10m


SPOT 4
Aan boord van SPOT 4 bevonden zich twee identieke optische instrumenten HRVIR (hoge resolutie in zichtbaar en infrarood), plus de eerste VEGETATION-sensor, die ontwikkeld werd voor observatie op globaal niveau.

hoogte: 822 km
inclinatie: 98,7 graden
baan: polair heliosynchroon
omwentelingstijd: 101 minuten
duur van een cyclus: 26 dagen
kijkveld: 60 x 60 tot 80 km
satelliet: SPOT 4 (24/03/1998 – 11/01/2013)

HRVIR Sensoren
Ze lijken sterk op de HRV van de vorige generatie (zelfde ruimtelijke resolutie, mogelijkheid om de spiegels te richten), maar bij HRVIR-sensoren:
• is er een bijkomende spectrale band in het midden-infrarood;
• is de panchromatische band (0,51-0,73 µm) vervangen door de B2-band (0,61-0,68 µm) die zowel in 10 m- als in 20 m-modus kan werken;
• kunnen aan boord alle spectrale banden op elkaar geplaatst worden.

Modus
Band
Spectrale band
Resolutie
Multispectraal B1 0,50 - 0,59 µm (groen) 20m x 20m
  B2 0,61 - 0,68 µm (rood) 20m x 20m
  B3 0,78 - 0,89 µm (nabij-IR) 20m x 20m
MIR 1,58 - 1,75 µm (midden-IR) 20m x 20m
M - monospectraal PAN 0,61 - 0,68 µm 10m x 10m

VEGETATION-sensor
Het VEGETATION-programma werd samen gefinancierd door de Europese Unie, België, Frankrijk, Italië en Zweden en onder leiding van het CNES. Het doel van VEGETATION was op operationele manier precieze metingen te leveren over de voornaamste kenmerken van het plantendek. Bijna dagelijks werd de hele wereld bestreken met een resolutie van 1 km. Het was dus een ideaal hulpmiddel om zowel de regionale als de wereldwijde evolutie van het milieu op lange termijn te volgen. VEGETATION werkte onafhankelijk van HRVIR. Het instrument maakte met een radiometrische breedhoek 'camera' opnames in de vier banden blauw, rood, nabij en midden- infrarood. Dankzij de strookbreedte van 2.250 kilometer bestrijkt het instrument in één dag bijna het gehele landoppervlak.

Band
Spectrale band
Resolutie
Toepassingen
B0 0,43 - 0,47µm (blauw) 1.165m x 1.165m oceanografische toepassingen/ atmosferische correcties
B2 0,61 - 0,68 µm (rood) 1.165m x 1.165m fotosynthetische activiteit
B3 0,79 - 0,89 µm (nabij-IR) 1.165m x 1.165m
MIR 1,58 - 1,75 µm (midden-IR) 1.165m x 1.165m bodem- en vegetatie-vocht

Er zijn verschillende producten beschikbaar, waaronder dagelijkse en tiendaagse syntheseproducten (bij volledige resolutie alsook bij beperkte resolutie van 4 km of 8 km), voor geografische gebieden bepaald door de gebruiker evenals voor de volledige dekking van de aarde.
De VGT-beelden worden verwerkt, gearchiveerd en verdeeld door VITO in België. De archiefgegevens worden gratis online ter beschikking gesteld op de website http://www.vgt.vito.be.

 


HRV
Haarlem, The Netherlands
© CNES - Distribution Spot Image

 


HRV
Algeria
© CNES - Distribution Spot Image

 


HRVIR
Rhone Delta, France
© CNES - Distribution Spot Image

SPOT 5
De SPOT 5 satelliet beschikte over beeldvormende instrumenten van hoge resolutie die volgende productverbeteringen opleverden ten overstaan van SPOT 4:
HRS-instrument kon quasi-gelijktijdig stereokoppels opnemen met een strookbreedte van 120 op 600 km;
- resolutie in panchromatische modus van 5 meter of 2,5 meter ;
- resolutie in multispectrale modus van 10 m voor de 3 spectrale banden in het zichtbaar licht en nabij-infrarood.

De spectrale band in het SWIR (essentieel voor VEGETATION data) bleef behouden met een resolutie van 20 m omwille van de beperkingen gesteld door de geometrie van de CCD sensoren gebruikt in deze band.

De spectrale banden van SPOT 5 waren dezelfde als die van SPOT 4 (zie onderaan). De panchromatische band echter heeft opnieuw de zelfde eigenschappen als SPOT 1, 2 en 3. Dit verzekerde de continuïteit van de spectrale banden zoals gehandhaafd sinds SPOT 1, iets wat door vele gebruikers gevraagd werd.

hoogte: 822 km
inclinatie: 98,7 graden
orbit: zonsynchroon polair
omwentelingstijd: 101 minuten
cyclustijd: 26 dagen
kijkveld: 60 x 60 tot 80 km
satelliet: SPOT 5 (04/05/2002 – 31/05/2014)

HRG sensoren
De twee HRG (High Resolution Geometric) instrumenten konden data genereren op vier resolutie niveaus met dezelfde strookbreedte van 60 km.

Modus
Band
Spectrale band
Resolutie
Multispectraal B1 0,50 - 0,59 µm (groen) 10m x 10m
  B2 0,61 - 0,68 µm (rood) 10m x 10m
  B3 0,78 - 0,89 µm (nabij-IR) 10m x 10m
SWIR 1,58 - 1,75 µm (midden-IR) 20m x 20m
M - monospectraal PAN 0,51 - 0,73 µm 5m x 5m (of 2,5m in supermodus)

HRS sensoren
De mogelijkheid om quasi-simultane (anderhalve minuut) stereokoppels op te nemen vertegenwoordigt een belangrijk voordeel voor de kwaliteit van de productie van digitale hoogtemodellen (DEM). De gelijkenis tussen de twee beelden van het koppel is maximaal.

Kenmerken
- spectrale band: panchromatisch
- resolutie: 10 m, along the track sampling: 5 m
- beeldbreedte (gecentreerd op de vluchtlijn): 120 km
- maximale beeldlengte: 600 km
- kijkhoek van de telescopen: +/- 20

Modus
Band
Spectrale band
Resolutie
M - monospectraal PAN 0,51 - 0,73 µm 10m x 10m

VEGETATION 2 Sensor
De VEGETATION sensor bleef onveranderd t.o.v. die aan boord van SPOT 4. De continue aanlevering van globale data wordt nu door PROBA-V verzekerd.

 

SPOT 6 en 7
SPOT 6 en 7 zijn twee identieke satellieten. Hoewel ze een pak lichter zijn dan SPOT 5 (720 kg tegenover drie ton), zijn de prestaties er niet slechter om. De twee instrumenten aan boord bieden namelijk dezelfde veldbreedte van 60 km, maar de resolutie is een stuk beter geworden: amper 1,5 m. Ze zijn ook erg beweeglijk, waardoor ze per satelliet dagelijks maar liefst zes miljoen km² kunnen bestrijken. Hun levensverwachting is eveneens hoger: ze zijn ontworpen om tien jaar mee te gaan. De continuïteit van het systeem wordt dus verzekerd tot minstens 2024.

De spectrale banden van SPOT 6 zijn gevoelig anders dan die van haar voorgangers: een blauwe band neemt de plaats in van de SWIR-band, en de panchromatische band is iets breder.

hoogte: 694 km
inclinatie: 98,79°
baan: heliosynchroon polair
omlooptijd: 98,79 minuten
duur van één cyclus: 26 dagen
veldbreedte: 60 km x 60 km – band van maximaal 600 km lang
satelliet:
SPOT 6: 09/09/2012 – heden
SPOT 7: 30/06/2014 – heden


NAOMI-sensor (New AstroSat Optical Modular Instrument)

Het optische systeem bestaat uit een combinatie van twee identieke Korschtelescopen, elk in staat om simultaan beelden op te nemen in panchromatische modus aan een resolutie van 1,5 m en in multispectrale modus aan een resolutie van 6 m, met een strookbreedte van 60 km.

Modus
Band
Spectrale band
Resolutie
Multispectraal blauw 0,450 - 0,520 µm 6m x 6m
  groen 0,530 - 0,590 µm 6m x 6m
  rood 0,625 - 0,695 µm 6m x 6m
nabij-infrarood 0,760 - 0,890 µm 6m x 6m
Monospectraal PAN 0,450 - 0,745 µm 1,5 m x 1,5 m

 

Dataverdeler(s)

Airbus Defence and Space - GEO-Information

5 rue des Satellites
BP 14 359
F - 31030 Toulouse cedex 4
France
Tel: +33 (0)5 62 19 40 40
Fax.: +33 (0)5 62 19 40 11
URL : http://www.geo-airbusds.com

Verdeler van VEGETATION-data:

VITO-Image processing and archiving centre
Boeretang 200
B-2400 Mol
België
Tel.: +32 14 33 68 07
Fax.: +32 14 32 27 95
URL: http://www.vgt.vito.be

 

HRG
Perth, Australia, 10 m colour
© CNES 2002 - distribution Spot Image

VGT
Indus Valley, South Asia
© CNES