EOEdu Nieuws
  Aanbod
  Beeldselectie
  Beeldarchief 2010-2013
  Beeldarchief 2006-2009
  Beeldarchief 2002-2005
  OC-GIS beeld
Aardobservatie in de klas
CDRom BEO
City promotion
Edusat
Spel en poster Europa
Mozaïek België
Oefeningenbladen
Satellite launch table
SEOS A world of images
Steden vanuit de ruimte
Wedstrijd Eduproba
Wereldtransecten
World Heritage
10 jaren SPOT VEGETATION
World's forests

Last update: May 7, 2013

De Belgische satelliet Proba-V is in een baan om de aarde

Dinsdag 7 mei in de vroege uurtjes stuwde de Europese raket Vega de microsatelliet Proba-V naar haar baan op 820 km hoogte.

Loading...
De Vegaraket is om 4 uur 's ochtends opgestegen van de basis in Kourou, Frans-Guyana, met aan boord Proba-V en twee andere satellieten. Minder dan een uur later was Proba-V al losgemaakt en op de juiste omloopbaan aangekomen.Bron: ESA

Proba-V (met de V van Vegetatie) heeft als voornaamste doel het monitoren van de conditie van de vegetatie op aarde. De satelliet weegt slechts 150 kg en is zo groot als een wasmachine, maar toch heeft ze maar liefst 6 instrumenten aan boord, waaronder een verbeterde versie van de VEGETATION-sensor, die aan boord van de satellieten SPOT-4 en SPOT-5 de observatie op globale schaal verzorgde.

Vergeleken met de VEGETATION-sensor biedt de sensor aan boord van Proba-V echter een grotere precisie, zowel radiometrisch als geometrisch, en heeft hij een resolutie van 350 m (ipv 1 km). Hij werkt in dezelfde spectrale banden: blauw, rood, nabij-infrarood en midden-infrarood, ideaal om een onderscheid te maken tussen de verschillende vegetatietypes, variëteiten, groei- en gezondheidsniveau’s van gewassen.

De satelliet werd gebouwd in het kader van het GSTP-programma (General Support Technology Programme) van ESA, maar is het resultaat van een Belgisch initiatief en Belgische expertise.

Het is namelijk België, belichaamd door het Federaal Wetenschapsbeleid, dat het initiatief heeft genomen om deze kleine satelliet te ontwikkelen. Bedoeling was de continuïteit van globale data te verzekeren tussen het levenseinde van SPOT-5 en de lancering van de satelliet Sentinel-3A. Hiertoe heeft België beroep gedaan op zijn technologische expertise in de ontwikkeling van kleine flexibele satellieten (de satellietfamilie Proba) en zijn wetenschappelijke expertise die werd ontwikkeld in het domein van de behandeling en distributie van globale data.


Proba-V, een concentraat van Belgische technologieën in dienst van de planeet

Sinds 1998, het jaar waarin SPOT-4 werd gelanceerd, is dankzij de beelden van de VEGETATION-sensoren een gigantische hoeveelheid kostbare informatie ter beschikking gekomen over de staat van de aardse ecosystemen. Deze gegevens worden gebruikt door de wetenschappelijke gemeenschap op vraag van een nog steeds toenemend aantal gebruikers dat de evolutie van vegetatiebedekking wil volgen, anomalieën wil vaststellen of de impact wil evalueren van verstoringen van ecosystemen.

Aan de hand van VEGETATION-gegevens kon een reeks operationele diensten worden opgezet, de een nog nuttiger dan de ander: monitoring van landbouwopbrengsten en voorspelling van voedselcrises, opvolging van woestijnvorming en waterbronnen, detectie van bosbranden, …

Dit is waarom het noodzakelijk leek om de continuïteit van deze satellietdata te verzekeren. Hoewel de SPOT-5-satelliet nog steeds werkt, begint ze oud te worden, en het risico stijgt dat ze binnenkort buiten dienst gesteld zal moeten worden zoals haar voorganger SPOT-4 begin dit jaar. Sentinel-3A, de globale aardobservatiesatelliet van het GMES-programma (Global Monitoring for Environment and Security), wordt op haar beurt pas gelanceerd in 2014.

Meer informatie:
Launch transmission - Vega VV02 liftoff to Proba-V deployment
Proba VEGETATION website
SPOT-VEGETATION Programme website
Proba Missions op de ESA website
ESA's nieuwe lanceervoertuig Vega succesvol: drie satellieten in orbit
Meet the Proba-V team: Jean-Paul Malingreau, chair of the Vegetation International Users Committee

22 april: dag van de aarde

Om de 43ste editie van de Dag van de aarde te vieren, onthult NASA dit filmpje, dat bestaat uit een reeks indrukwekkende beelden van onze planeet genomen in de loop van 2012.

De thematieken die aan bod komen, zijn zeer divers: van poolkappen die door klimaatopwarming worden bedreigd tot woestijngebieden die steeds meer worden gekoloniseerd door geïrrigeerde landbouw; van de monitoring van de wervelingen van de Golfstroom tot de opvolging van het traject van orkaan Sandy; van de observatie van aerosolconcentraties tot de afname van het gat in de ozonlaag. Elk van deze thema's wordt diepgaand behandeld op een speciaal daarvoor voorziene webpagina op de Earth Month website van NASA.

Op 22 april 2011 publiceerde ook National Geographic een bloemlezing van twintig uitzonderlijk mooie satellietbeelden. Ontdek ze hier.

Meer informatie
Earth day
Earth from Orbit in 2012
Earth Day Pictures: 20 Stunning Shots of Earth From Space

Het eerste beeld van de laatste Landsat

Het Landsatprogramma is het oudste civiele aardobservatieprogramma. Sinds de lancering van Landsat-1 in juli 1972 werd een indrukwekkend beeldarchief samengesteld (zie ons artikel “40 jaar Landsatbeelden”).

Op 11 februari lanceerde NASA met succes de jongste telg van de reeks, de satelliet LDCM (Landsat Data Continuity Mission), naar een polaire, heliosynchrone baan op 705 km hoogte. Aan het eind van de testfase zal de satelliet herdoopt worden tot Landsat 8. De beelden die ze maakt, zullen toegevoegd worden aan de drie miljoen die reeds gratis beschikbaar worden gesteld door USGS (zie GloVis, EarthExplorer ofLandsatLook Viewer)

Landsat 8 heeft twee meetinstrumenten aan boord: de imager OLI (Operational Land Imager) en de thermische sensor TIRS (Thermal Infrared Sensor). Deze instrumenten werden ontworpen om de compatibiliteit met oudere Landsatgegevens te verzekeren en maken tegelijkertijd gebruik van spitstechnologie om de betrouwbaarheid, gevoeligheid en kwaliteit van hun gegevens nog te verbeteren.

De multispectrale imager OLI maakt beelden in negen spectrale banden in het zichtbare, nabij-infrarode en kortegolfinfrarode (SWIR) spectrum. Zeven daarvan waren al aanwezig op het ETM+instrument van Landsat 7, maar van zes daarvan is wel de breedte van de banden verfijnd. Er zijn ook twee nieuwe kanalen: het donkerblauwe kanaal, bedoeld om waterbronnen en kustzones te bestuderen, en een bijkomend infraroodkanaal toegespitst op de detectie van cirruswolken. Net als zijn voorganger ETM+ levert ook OLI panchromatische beelden met een 15 m resolutie en multispectrale met een resolutie van 30 m, beide met een strookbreedte van 185 km.

Het tweede instrument, TIRS, verzekert nu de opmetingen in het thermische infrarood in niet één maar twee banden.


Uitsnede van een van de eerste Landsat-8-beelden, opgenomen op 18 maart 2013 (Fort Collins, Colorado).
Klik op de afebeelding om beter de verschillen te zien tussen het echte- en het valsekleurebeeld
dmv een vergelijkingstool op de Earth Observatory website

Hoewel de satelliet nog steeds in testfase is, heeft ze reeds haar eerste beelden doorgestuurd. Hierbij zit onder meer een beeld van Fort Collins in Colorado, opgenomen op 18 maart. De afbeelding hierboven toont een uitsnede van dit beeld aan een resolutie van 15m waar de Great Plains en de Rocky Mountains elkaar ontmoeten. Het linkergedeelde van het beeld is in ware kleuren, de rest is een voorstelling van de reflectantie in kortegolfinfrarood, nabij-infrarood en groen (banden 7, 5 en 3). Deze combinatie van metingen in het zichtbare en infrarode licht onthult eingenschappen van het landschap die niet zichtbaar zouden zijn als we enkel gebruik maakten van blauw, groen en rood. De verbrande gebieden verschijnen bijvoorbeeld in dieprood en zijn makkelijk te onderscheiden van de naaldwouden in het westen, hoewel de verschillen tussen beide miniem zijn op het warekleurenbeeld. De geïrrigeerde parken, tuinen en golfparcours zijn zichtbaar in lichtgroen, en steken goed af tegen andere vegetatiezones, hoewel ook daar het verschil in het zichtbare spectrum verwaarloosbaar is.

De Landsat-8-satelliet heeft een omlooptijd van 99 minuten, en kan zo’n 400 beelden per dag maken. Samen met Landsat-7 zal ze dus een complete mozaïek van de aarde kunnen maken elke 8 dagen en dit tot 2016, het jaar waarin Landsat-7 uitgefaseerd wordt.

Meer informatie:
A Closer Look at LDCM's First Scene
LDCM Spacecraft and Instruments
Frequently Asked Questions about the Landsat Data Continuity Mission (LDCM)