Imaging the world's forests

Bossen bedekken meer dan 4 miljard hectare op aarde. Dit is bijna een derde van het landoppervlak van onze planeet. In deze bossen wonen 300 miljoen mensen, maar meer dan 25 % van de wereldbevolking, ongeveer 1,6 miljard mensen, is ervan afhankelijk voor hun levensonderhoud.

Wat is een bos?
De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) definieert “bos” als een stuk land van meer dan een halve hectare (5 000 m2) met bomen die hoger zijn dan 5 meter en een kroonoppervlak van meer dan 10%, of met bomen die aan die criteria zullen kunnen voldoen.

Primaire bossen zijn bossen met inheemse boomsoorten, waar geen duidelijk zichtbare indicaties van menselijke activiteiten zijn en waar de ecologische processen niet ingrijpend verstoord worden.

Belang voor de mens
Meer dan de helft van ’s werelds bossen is hoofdzakelijk bestemd voor de productie van hout en niet-hout bosproducten. Naast de houtwinning voor industriële doeleinden (bouw, papierpulp…), zorgen bossen voor het voortbestaan van talrijke, vaak behoeftige, bevolkingsgroepen door het leveren van brandhout, maar eveneens van voedsel (fruit, honing, bessen, paddenstoelen, wild…), voedergewassen, geneeskrachtige planten, harsen…

Ecologisch belang
De bossen hebben niet enkel een economische en sociale functie. Ook hun ecologische rol is fundamenteel. Bossen vormen een zeer verscheiden habitat van planten, dieren en micro-organismen. Zij zijn class de belangrijkste bron van biologische diversiteit in de wereld omdat zij 80% van alle landsoorten herbergen.

Milieubelang
Bossen spelen eveneens een essentiële rol in de regeling van het klimaat. Bosecosystemen (met inbegrip van biomassa, dood hout en de bodem) slaan meer dan 650 miljard ton koolstof op, wat meer is dan het totaal aan koolstof aanwezig in de atmosfeer.

Bossen bieden tevens een bescherming tegen erosie en verminderen de impact van natuurrampen (lawines, overstromingen…). De verschillende lagen waaruit bossen bestaan beschermen en stabiliseren immers de bodem waardoor afspoeling van regenwater vermindert. De debietschommelingen van de rivieren verkleinen en het water, dat door de bodem wordt gefilterd, voorziet de grondwaterlagen van kwaliteitswater.

Verdeling van de bossen

	Bosareaal in 2010 (1000 ha)	% van globale bosoppervlak	% van totale landoppervlak	% primair bos	Landen met de grootste bosoppervlakte	Jaarlijkse verandering in oppervlak 2000-2010 (1000 ha)	Jaarlijkse verandering in bosoppervlak 1990–2000 (1000 ha)
Afrika	674 419	16	23	10	Democratische Republiek Congo, Soedan	- 3 414	- 4 067
Asië	592 512	14	19	19	China, Indonesië	+ 2 235	- 595
Océanië	191 384	5	23	19	Australië	- 700	- 41
Europa (uitz. Russiche Fed.)	195 911	5	34	3		+ 694	+ 845
Russiche Federatie	809 090	19	49	23		- 18	+ 32
Latijns-Amerika en de Caraïben	890 782	21	49	75	Brazilië, Peru, Colombia	- 4 195	- 4 534
Nabije Oosten	122 327	3	6	14		+ 90	- 518
Noord-Amerika	678 958	16	34	41	Canada, Verenigde Staten	+ 188	+ 32
Wereld	4 155 383					- 5 120	- 8 846

De 5 landen met de meeste bossen op hun grondgebied (in het vet) staan in voor meer dan de helft van de oppervlakte aan bos in de wereld.

Ontbossing
Ongeveer 5,2 miljoen hectare per jaar (zowat de grootte van Costa Rica) is het netto verlies aan bos op wereldschaal tussen 2000 en 2010.

Ook al is dit cijfer alarmerend, het is toch een verbetering ten opzichte van het voorgaande decennium (8,9 miljoen hectare/jaar). Deze verbetering heeft 2 redenen:

Toch zijn er verschillen op. In Zuid-Amerika en Afrika is het verlies van bos is voornamelijk het gevolg van de omvorming van tropisch bos naar landbouwgrond. Australië daarentegen verliest veel bos door opeenvolgende branden te wijten aan grote droogte.

De toename aan bos is te vinden in de gematigde en boreale boszones en in het oosten van Azië: in Vietnam, India en vooral in China waar bebossingsprogramma’s op grote schaal geleid hebben tot een stijging van de bosoppervlakte met 3 miljoen hectare sinds 2000.