Het beeld op de poster werd bekomen door combinatie van twee verschillende types beelden: enerzijds een bathymetrische achtergrond (diepte van de zeeën en oceanen) en anderzijds een satellietbeeld van het vasteland. Laatstgenoemde betreft een jaarsynthese (voor het jaar 2000) van beelden opgenomen door de VEGETATION sensor aan boord van Spot-4.

De bathymetrische gegevens geven een idee van de topografie van de zeebodem en werden afgeleid van de gegevensbank ETOPO5 (National Geophysical Data Centre, USA). Op dit beeld is het zo dat hoe donkerder het blauw is, hoe dieper de zeebodem. De Noordzee bijvoorbeeld is weergegeven in een lichtblauwe kleur, wat haar geringe diepte weerspiegelt (minder dan 200 meter). Die geringe diepte vergemakkelijkt overigens de oliewinning. Op nachtbeelden is het mogelijk de fakkels van de olieplatforms waar te nemen.

Het beeld van het vasteland werd afgeleid van een complete jaarreeks bestaande uit 366 dagelijks genomen beelden uit 2000 van de VEGETATION sensor. Dit instrument bevindt zich aan boord van de satelliet Spot-4 die in een baan rond de aarde beweegt op 820km hoogte. De sensor biedt een volledige en dagelijkse bedekking met 1km resolutie in vier golflengtes: blauw (nuttig voor de identificatie van wolken en atmosferische interactie), rood (gecentreerd rond de absorptiepiek van chlorofyl), nabij infrarood (NIR, maximale reflectie van vegetatie) en midden infrarood (MIR, waterinhoud en structuur van de bedekking).

In tegenstelling tot radarinstrumenten (zogeheten actieve sensoren) is de werking van optische instrumenten (passief) afhankelijk van de bewolkingstoestand. Grote delen van optische beelden zijn vaak onbruikbaar. Om dit nadeel tegen te gaan, worden voorbehandelende technieken ontwikkeld die profiteren van de hoge temporele resolutie van bepaalde sensoren. De onderzoekers van l'unité d'environnemétrie et de géomatique (ENGE) van de UCL hebben aldus een nieuwe methode op basis van temporele synthese ontwikkeld. De methode is gebaseerd op een strikte kwaliteitscontrole van elke beeldpixel van de tijdsreeks. Pixels die worden geïdentificeerd als zijnde zonder wolkendek en/of sensorstoring worden uitgemiddeld om een volledig nieuw beeld te creëren dat de ruimtelijke samenhang van de originele beelden behoudt en bovendien wolkenvrij is. De periode waarover de synthese van toepassing is, kan worden aangepast in functie van de behandelde problematiek of aan het specifieke milieu (vochtige tropische zone, woestijnzone,...). Zodoende is het bijvoorbeeld mogelijk om beelden voor een tijdsinterval van 10 dagen te produceren wat toelaat rekening te houden met het temporeel gedrag van vegetatie. Zoals u ziet laten temporele synthesemethoden de onderzoekers toe om over informatie te beschikken in elk punt van het gebied. Zo kunnen ze bijvoorbeeld een opvolging van de fenologie maken, veranderingen detecteren (ontbossing, overstroming,...), cartografische producten maken en dies meer. Het beeld van het vasteland werd gerealiseerd op basis van een volledige jaarreeks (jaar 2000). Met behulp van een specifiek algoritme is ook de aanwezigheid van eeuwige sneeuw gevisualiseerd.

Het beeld op de poster is een kleurencomposiet gerealiseerd op basis van 3 van de 4 beschikbare golflengtes:

Band	Rood	NIR	MIR
Weergave	Rood	Groen	Blauw

 

Beeld of kaart ?

Deze poster heeft de unieke ambitie een beeld te tonen van het Europese grondgebied in haar totaliteit. Dit om eenieder bewust te maken van de verscheidenheid van dit uitgestrekte gebied en van het kunstmatige karakter van de grenzen die de naties scheiden.

Op het beeld worden enkele belangrijke steden benoemd als referentiepunten en als houvast. Wanneer men de poster van dichtbij bekijkt, merkt men tevens de discreet aangebrachte grenzen op. Deze zijn bewust minder in het oog springend, dit om het holistische karakter niet te verstoren.

Maar waarom spreekt men dan van een beeld eerder dan van een kaart?
Een kaart omvat namelijk veel meer dan enkele toponymen en administratieve lijnen. Een kaart moet minstens over een legende, een schaal, een oriëntatie, een projectie en een georeferentie beschikken om als dusdanig te worden beschouwd.

Heeft u overigens al opgemerkt dat in functie van de kaart die u bekijkt een zelfde gebied een andere vorm kan aannemen?
Dat is te wijten aan de keuze van cartografische projectie of afbeelding. Punten die gelegen zijn op een driedimensionaal sferisch oppervlak (de aarde) worden op kaart voorgesteld in een tweedimensionaal vlak. Bij deze omzetting worden bepaalde meetkundige eigenschappen al dan niet vervormd, denk daarbij aan oppervlakte, vorm, afstand of oriëntatie. Deze meetkundige basiseigenschappen kunnen elk afzonderlijk (tenminste lokaal) of in bepaalde combinaties behouden worden. Geen enkele cartografische projectie behoudt evenwel tegelijk alle vier de basiseigenschappen. Een conforme projectie bijvoorbeeld zal de vorm van de continenten nauwkeurig weergeven, maar geeft een valse indruk van hun relatieve oppervlaktes. Cartografische projecties en afbeeldingen zijn dus voorstellingswijzen van de werkelijkheid. Er bestaan niet zozeer goede of slechte projecties. Men moet er alleen maar op toezien dat de eigenschappen van de gekozen projectie aansluiten bij de thematiek van de kaart en de gerepresenteerde zone.

---

Links cartografie

Meer info over cartografische projecties en afbeeldingen vindt u op:

http://www.colorado.edu/geography/gcraft/notes/mapproj/mapproj_f.html

---

Andere beelden van Europa:

Poster VEGETATION 10 Years of Imaging Europe

Envisat mosaïeken:

Earth from Space: United Europe: deze mozaiëk werd gemaakt aan de hand van satellietbeelden die in juli 2007 werden genomen door de sensor MERIS (Medium Resolution Imaging Spectrometer) aan boord van de Envisat-satelliet.

Europa gezien door Meris: een andere mozaïek in ware kleuren op basis van satellietbeelden genomen door de sensor MERIS. Met een bedekking van 1,6 miljoen km² en een resolutie van 300 m omvat ze ook de tien nieuwe leden van de Europese Unie. De mozaïek werd gemaakt aan de hand van 160 beelden die van mei tot augustus 2003 werden genomen.

Europa op een achtergrond van VEGETATION-beelden op de website van Spot Image