Een voortdurend toenemend aantal aardobservatiesatellieten bevindt zich in een baan om onze planeet om de opvolging van atmosferische, terrestrische en mariene fenomenen – of ze nu een natuurlijke of menselijke oorzaak kennen - te garanderen: klimaat, land- en zeetemperatuur, seismische en vulkanische activiteit, overstromingen, vegetatiegroei, vervuiling, stedelijke ontwikkelingen, ozonconcentraties…

Dankzij de technologische vooruitgang bieden aardobservatiesatellieten steeds meer uiteenlopende mogelijkheden op het vlak van instrumentatie (optisch, radar, laser), spectrale metingen (zichtbaar licht, infrarood, microgolven, hyperspectraal...), resolutie (van een meter tot verscheidene kilometer), grootte van het afgebeeld gebied, tijdstip en frequentie van opname. De combinatie van dit gediversifieerd aanbod en het veralgemeend gebruik van computers heeft er voor gezorgd dat de gegevens verstrekt door satellieten een bevoorrechte bron van informatie zijn geworden met nut voor het onderzoek, de inventarisatie, de cartografie, de voorspelling, de opvolging en de simulatie van fenomenen en processen op aarde en dit op verscheidene ruimtelijke en temporele schalen.

Sinds 1985 financiert de Belgische staat een federaal onderzoeksprogramma voor ruimte-teledetectie (initieel TELSAT, nu opgevolgd door STEREO) dat past in het kader van de algemene Belgische onderzoeksstrategie voor teledetectie die gericht is op het veralgemeend gebruik van satellietgegevens als informatiebron en het opbouwen van een Belgische expertise in het domein van aardobservatie.

Satellietgegevens dragen bij tot oplossingen voor maatschappelijke noden in verschillende domeinen: wetenschap (kennis en opvolging van het aardse ecosysteem), humanitaire en veiligheidstoepassingen (opvolging van rampen van natuurlijke of menselijke oorsprong), de openbare dienst (beleidsondersteunend instrument voor ruimtelijke ordening) of het commerciële domein.

Het lijkt dus fundamenteel om de leerlingen van het secundair – de toekomstige actoren in deze verschillende activiteitsdomeinen – een inleiding te geven in de verwerving en behandeling van satellietgegevens. Dit kan ofwel rechtstreeks door teledetectie op te nemen in het leerplan ofwel door teledetectie te gebruiken als een instrument voor thematische studies in het kader van verschillende vakken. Satellietgegevens bieden immers een uitstekende ondersteuning van (pluri)disciplinaire taken voor elk pedagogisch thema dat ons milieu betreft en kunnen besproken worden in de lessen aardrijkskunde, fysica, scheikunde, biologie, wiskunde, en waarom niet geschiedenis.

De dossiers werden opgesteld door leerkrachten met de steun van EODesk. Wij bedanken voor hun medewerking Mevr. Marie-France Sallets, leerkracht scheikunde aan de school Notre Dame te Ukkel, Mevr. Trees Ongena, leerkracht aardrijkskunde aan het Sint-Laurensinstituut te Zelzate, Dhr Dominique Lambert, leerkracht fysica aan het Institut Instruction Chrétienne te Flone en Dhr Luc Zwartjes, leerkracht aardrijkskunde aan het Sint-Lodewijkscollege te Brugge, alsook Florence de Longueville, Département des Sciences et Gestion de l'Environnement, Universiteit Luik en François Parthiot, Délégation Méditerranée du Cedre (Centre de Documentation, de Recherche et d'Expérimentations sur les Pollutions Accidentelles des Eaux), Toulon, Frankrijk.